W 1900 roku na podstawie uchwał niemieckiego Sztabu Generalnego podjęta została decyzja o ufortyfikowaniu południowego i południowo-wschodniego przedpola miasta Chełmno. Element jakim była wówczas Twierdza Chełmno wchodził w skład tak zwanej Linii Wisły (Weichsellinie). W skład tej rubieży wchodziły również twierdze w Grudziądzu, Toruniu, Malborku i Gdańsku.. Wzmocniona Linia Wisły bronić miała terenów położonych na zachód od Wisły. Założeniem Sztabu Generalnego było stworzenie fortyfikacji pierścieniowych. Dzieła piechoty (Infanteriewerk) i punkty oporu piechoty (Infanteriestützpunkt), które miały służyć bezpieczeństwu Niemiec składały się ze schronu piechoty, wartowni oraz fosy ze skarpami. Punkty oporu piechoty posiadały narys owalu i zabezpieczone były płytką fosą wyposażoną w sieć kolczastą. Fosy broniono z wału, przeciwskarpa natomiast obsadzana była tarniną i krzewami kłującymi. Obiekty stałe- ceglane, które niebawem wzniesiono były schronami biernymi piechoty oraz wartowniami dla drużyny. Schrony mieściły kompanię piechoty czyli w ówczesnych realiach około 180 osób. Wyjątkiem są dwa obiekty położone w miejscowości Nałęcz, które mieściły po dwa plutony żołnierzy. Prace nad budową pierwszych elementów fortyfikacji rozpoczęto w 1901 roku. Pierwsze prace na punktami oporu piechoty ruszyły już w roku 1901 i objęły Infanteriestützpunkt I w miejscowości Watorowo, Infanteriestützpunkt IV i V w miejscowości Nałęcz oraz Infanteriestützpunkt VII w miejscowości Rybieniec. W tymże roku trwały też prace nad schronem piechoty w Dorposzu Szlacheckim. Infanteriestützpunkt VI położony w miejscowości Stolno budowano jest od roku 1902. W roku 1903 prace trwają nad Infanteriestützpunkt VIII w miejscowości Klamry, a rok później tworzone są Infanteriestützpunkt II i III. W kolejnych latach powstają również baterie armat 120mm. Spośród pięciu planowanych utworzone zostają bateria Nr3 w Małem Czystem oraz bateria Nr4 w Stolnie. W okresie przed I Wojną Światową w skład umocnień wchodziło 8 punktów oporu piechoty, 4 schrony piechoty i 2 baterie armat. 4 czerwca 1910 Chełmno oficjalnie uzyskało status twierdzy. Pierścień umocnień wynosił od 6 do 8 km a jego centrum wytyczało miejsce planowanej przeprawy przez Wisłę. Nastroje społeczne oraz niepewność dalszego pokoju spowodowały dalszą rozbudowę umocnień w okresie przed I Wojną Światową. W tym okresie dowódcą twierdzy był generał major von Bünau. W miejscowości Topolno (na zachodniej stronie Wisły) utworzono baterię składającą się z armat 120mm, kolejną w miejscowości Wiąg. Bateria w tej miejscowości składała się z 6 armat o kalibrze 100mm. Oprócz baterii wybudowano również 8 schronów amunicyjnych i 6 schronów piechoty. Powstały również obiekty zaplecza jakimi są dwie wozownie artyleryjskie. Wozownia w miejscowości Starogród była budynkiem przeznaczonym do przechowywania oraz prac na sprzętem artyleryjskim będącym na stanie twierdzy. W miejscowości Stolno usytuowano drugą wozownię, tym razem dwukondygnacyjną. Tu usytuowane były również magazyny amunicyjne, warsztat i budynek mieszkalny dla podoficerów. Na skraju lasu pomiędzy miejscowościami Grubno i Klamry wybudowano również baraki przeznaczone dla niemieckich rezerwistów. Między Chełmnem a miejscowością Nowe Dobra położona była składnica sprzętu mostowego. Prace na obiektami trwały mimo rozpoczęcia działań wojennych. Kolejnym okresem rozbudowy umocnień fortyfikacji jest okres dwudziestolecia międzywojennego. W roku 1920 twierdza zostaje przekazana Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego. Prace nad rozbudową trwają do sierpnia tegoż roku. Około roku 1930 w lesie na zachód od Infanteriestützpunkt VIII powstaje około 30 małych schronów piechoty służących 66. pułkowi piechoty stacjonującemu w tym okresie w Chełmnie. Przeznaczenie schronów nie jest jasne. Służyły bądź ochronie duktów leśnych, bądź też celom ćwiczebnym. W tym też okresie wykonano na wschód od Infanteriestützpunkt VIII strzelnicę wraz z rzutnią granatów. Od roku 1944 wojska niemieckie okupujące Polskę postanawiają wykorzystać do obrony przed ofensywą ze wschodu fortyfikacje twierdzy. W tym roku powstają liczne stanowiska Ringstand 58c, Regelbaum 668 oraz jeden schron Ringstand 69a.
---------------------------------------------------------------------------------------------------- twierdzachelmno.com Treść strony twierdzachelmno.com jest wartością intelektualną Stowarzyszenia Twierdza Chełmno. Kopiowanie bez zgody autora zabronione. 2009 ----------------------------------------------------------------------------------------------------